Text Size

Starten met een aquarium DEEL 19

Starten met een aquarium
Deel 19 - Ziekten.
Auteurs Johan De Coninck (Aquarianen Gent), Freddy Lievens en Lieven Valcke.

 

 

Ziekten komen alleen voor bij verzwakte vissen. Dit komt omdat de vissen niet goed verzorgd worden, onjuiste watersamenstelling, verkeerde voedingswijzen, de temperatuur is niet juist ingesteld, stresstoestanden, enz...
Ziekten herkent u direct aan het eigenaardig gedrag van de vissen (samengeknepen vinnen, ongewone zwembewegingen, versnelde ademhaling, schuren ze zich langs de bodem, eetgedrag, ... ). Het is daarom van uiterst belang dat u uw vissen goed observeert. Niet alleen qua gedrag, ook qua uiterlijk (lichamelijke afwijkingen)..
Er zijn diverse ziekten die we niet allemaal zullen bespreken, toch willen we u kennis laten maken met de meest voorkomende ziekten en remedies. Bij twijfel moet men nu vooral niet experimenteren. Roep er een meer ervaren aquariaan bij, die u kan helpen met uw probleem.

1. Witte stip.

Een ziekte dat veel optreedt bij het inbrengen van nieuwe vissen. Het zijn kleine witte bolletjes op de huid van de vis (zo’n 1,5 mm groot), die bij verwaarlozing de dood tot gevolg kunnen hebben. Dit geldt voor de meeste ziekteverschijnselen.

In de handel zijn diverse medicijnen te verkrijgen om witte stip te bestrijden. Men kan echter een veel goedkopere methode toepassen dat even efficiënt werkt. Men voegt namelijk een afgestreken soeplepel keukenzout per 200 liter water toe aan het aquariumwater. Men doet dit niet rechtsreeks, men neemt een lege waterfles die men vult met aquariumwater en men voegt het zout daarbij toe. Daarna gieten we de inhoud van de fles bij het aquariumwater. Vervolgens brengt men de temperatuur op 28 °C, indien uw vissen dit toelaten.

Op 28 °C kan de witte stip zich niet meer voortplanten, zodat na een tweetal weken de witte stip verdwenen zal zijn. Nadat de ziekte verdwenen is kan men temperatuur terug doen dalen tot de normale waarde.

Indien men werkt met medicijnen is het belangrijk dat men de actieve kool, indien deze nog maar net in het filter geplaatst is, uit de filter haalt omdat deze de medicijnen van het water onttrekken.

2. Peperstip.

Dit zijn ook witte bolletjes, doch ze zijn veel kleiner dan de witte stip (zo’n 0,3 mm groot).

De bestrijding ervan ligt dicht bij deze van de witte stip. Men verhoogt ook de temperatuur (niet te bruusk!) tot zo'n 33 à 34 °C. Dit kan men natuurlijk geen 14 dagen volhouden, anders zijn onze vissen gekookt. Na 1 à 1,5 dag brengt men de temperatuur op normale waarden.

Helpt dit niet, dan kan men nog altijd medicijnen toevoegen aan het water.

Ook een bad met synthetisch zout toegepast gedurende 24 uur, dat tot twee keer kan herhaald worden zou een heilzame werking hebben. Het is natuurlijk vanzelfsprekend dat niet alle vissen hiertegen bestand zijn.

3. Schimmels.

Bekschimmel is een bacteriële ziekte. Men kan ze herkennen door de gezwollen witgrijze tot geelachtige verkleurde lippen. Bij ernstige gevallen blijft de bek open staan en kan niet meer gesloten worden, waardoor de ademhaling bemoeilijkt wordt en eten helemaal niet meer mogelijk is.

Nifurpirimol zou heel heilzaam zijn in de bestrijding van deze ziekte.

Ook op andere plaatsen kunnen er zich schimmels vertonen. Het is niet altijd omdat de vis op bepaalde plaatsen een witachtige schijn hebben dat ze geïnfecteerd zijn door schimmels. Men kan van schimmels praten indien er schimmeldraden groeien van binnen naar buiten.

4. Parasieten.

Men onderscheidt diverse soorten parasieten die zich diverse manieren zich voortplanten en de vissen aantasten. We bespreken enkele soorten.

* Wormen:
Monogenca:
Deze behoren tot de klasse van de zuigwormen. Gyrodactylus- en Dactylogyrussoorten worden als belangrijkste soorten gezien. Deze hermafrodieten tasten de slijmhuiden aan en bemoeilijken de ademhaling.
Randwormen:
Dit zijn geslachtelijke wormen die zich vooral manifesteren in de darmen. Soms kan men zo’n worm zien hangen aan de anale opening van de vis. De vissen eten slecht en vermageren. De uitwerpselen zijn kleurloos en doorschijnend.
Men kan deze ziekte bestrijden door het toevoegen van masoten (1/2 mg/l) aan aquariumwater.

* Parasitaire schaaldieren:
Karperluis:
De karperluis komt '€˜s zomers veel voor in zoetwaterplanten. Het is daarom niet zonder gevaar om planten uit de natuur te gaan halen om ze zo in het aquarium te plaatsen. Het lichaam van deze karperluis is ovaal, sterk afgeplat, doorschijnend en zo’n 5 mm groot.
Ze hechten zich vast aan de vis en boren een stekel door hun huid, waarbij het gif toxine vrijkomt die voor kleine vissen dodelijk kan zijn.

* Geneesmiddel:
Men diverse parasieten verhelpen door ze korttijdig in een formalinebad te steken. Formaline kan men verkrijgen bij de apotheek (35 à 40% oplossing). Men neemt een emmer water en men vult deze met aquariumwater (= ongeveer 10 liter) en men voegt 2 tot 4 ml formaline toe. Men plaatst de zieke vis hoogstens een half uurtje in het bad om ze daarna direct terug in de bak te plaatsen. Zorg ervoor dat u niet men de huid, ogen of slijmvliezen in contact komt met dit bad, omdat deze sterk bijtend is en men kan er ziek van worden.


5. Buikwaterzucht & vinrot.

Men kan deze ziekte herkennen aan het opgeblazen lichaam en de uitpuilende ogen. Deze ziekte zal alleen optreden bij een slecht onderhouden aquarium.

Vinrot kenmerkt zich door de gerafelde vinnen die vaak afgeboord zijn met witte randen. Ze treedt veelvuldig op bij geïnfecteerde vissen die andere ziekten zoals tuberculose en parasitaire aandoeningen met zich meedragen.

Men kan deze beiden ziekten behandelen met furazolidon. Dit is een geneesmiddel dat men kan toepassen in het aquarium. Een goed produkt zou Aquafuran zijn.

6. Gatenziekte.

Een ziekte die enkel alleen bij Zuidamerikaanse cichliden voorkomt en is vooral te wijten aan vitaminen gebrek. Op de vis komen zwarte gaten op de koppartij die dan bedekt is met een witte laag. De gaten worden steeds groter tot de vis eraan bezwijkt.

Zoals reeds vermeld kan men deze ziekte voorkomen door toevoeging van vitaminen. Het multivitamine Pecutrine dat bij de apotheker te koop is, zou zeer goede resultaten geven. Zwaar aangetaste vissen kan men behandelen met iso-betadine zalf.

7. Neonziekte.

De neonziekte is een zeer gevreesde ziekte dat bij volledig besmetting van de bak drastische maatregelingen vergt. Men kent heel weinig af van die ziekte en remedies daartegen zijn ons nog niet bekend. Zoals de naam laat vermoeden, komt deze ziekte veel voor bij neons en kardinalen. De vissen vertonen witachtige, gezwollen en iets glazige plekken in het spierweefsel. Ze tonen ook een onnatuurlijk zwemgedrag. De vis kan dit uithouden tot het lichaam helemaal wit geworden is waarna hij sterft.

Eén zieke vis kan de hele bak besmetten, waardoor het aan te raden is om bij de vaststelling van deze ziekte, de zieke exemplaren direct te verwijderen. Is deze ziekte volledig uitgespreid dan start men het aquarium het best opnieuw op na grondig ontsmetten van de bak.

8. FMC.

FMC is een desinfectiemiddel die men zelf gemakkelijk kan maken. Het bevat drie desinfectiemiddelen die elk afzonderlijk hun doeltreffendheid reeds bewezen hebben. Het kan gebruikt worden tegen de stipziekte, kieuw- en huidwormen, huidinfecties, enz...

Het recept is als volgt:
1 liter 33% vol. verse formaline
3,7 gram methyleenblauw-kristallen
3,7 gram malachietgroen-oxylaat poeder (zinkvrij)

Indien men dit recept gebruikt, is het aan te raden om de opgegeven hoeveelheden meermaals te delen, anders kan men enkele clubs voorzien van dit goedje.

Men mengt 20 à 25 druppels FMC met het aquariumwater en na 24 uur verversen we de helft van het water. Daarna mengen we nog eens 10 tot 12 druppels FMC.

Men moet wel opletten bij kleinere vissoorten zoals zalmpjes omdat deze daar niet zo goed tegen bestand zijn. FMC is ook fataal voor uw slakken en ook de planten zien er van af. Het is daarom aan te raden om FMC alleen toe te passen in een quarantainebak.

Aanmelden