Text Size

Een vis maakt heel wat mee voordat..

Een vis maakt heel wat mee, voordat hij of zij in uw vijver zwemt
door Hammie M.h, uit De Watertuin.

In Nederland worden op zeer kleine schaal goudvissen gekweekt. Die komt u maar zelden in de winkel tegen. Dit heeft te maken met de kostprijs, die door diverse omstandigheden veel te hoog is. De goudvissen die u in de winkel kunt kopen, komen dan ook voornamelijk uit Azië, de USA, Israel en Italië«. De vissen uit die gebieden maken heel wat mee, voordat ze bij u in de vijver of martel(vis)kom rondzwemmen.

Het begint bij de moderne viskwekerijen in het buitenland. Bij het begin van het seizoen worden bij zo'n kwekerij de kweekvijvers leeggehaald en de vissen worden dan op een lopende band op maat uitgesorteerd. Per maat worden ze vervolgens in andere grote bassins ondergebracht. De vissen die voor de export zijn bestemd, krijgen vanaf dit moment geen voer meer. Dit kan soms enkele weken duren.

Wanneer de bestellingen binnenkomen, worden de vissen uit de bassins geschept en naar de inpakafdeling gebracht. Hier wordt het water, waarin ze rond zwemmen, gedurende een bepaald aantal uren afgekoeld tot 4 à  8 graden. Dit heeft verschillende voordelen, maar de twee belangrijkste zijn: de vissen komen tot rust en verbruiken daardoor minder zuurstof. Bovendien kan koud water meer zuurstof opnemen dan warm water.

Vissen die een lange reis te gaan hebben, worden altijd verpakt in plastic zakken. Dit is veilig, hyginisch en goedkoop. De plastic zak wordt eerst gevuld met water. 5 à  20 liter, afhankelijk van het aantal en de soort vissen. 1000 goudvissen van 4 à  7 cm bijvoorbeeld kunnen in een met 20 liter water gevulde zak worden verzonden. Voor alle duidelijkheid: dit is 50 goudvissen op 1 liter water. Bij koi liggen de getallen anders. Koi van 4 à  7 cm worden per 200 op 20 liter water verpakt. Dit komt neer op 10 koi per liter water.

Vissen verlagen zelf stofwisseling

Er is een belangrijke reden waardoor men goudvissen in zo'n hoge bezettingsgraad kan verpakken. Sommige vissoorten, zoals ook de goudvis, zijn in staat om bij een laag zuurstofgehalte van het water hun stofwisseling te verlagen. De goudvissen gaan dan zuiniger om met hun energie en vermijden hiermee ophoping van afvalstoffen in hun lichaam. Dit is ook de reden waarom men voor export bestemde vissen vanaf het uitvangen uit de kweekvijvers geen voer meer geeft. Al die afvalstoffen zouden in de kleine watervoorraad van de zak komen, waardoor de vissen sterven.

Uit metingen blijkt dat goudvissen bij 20 graden in 10 à  20 minuten hun totale stofwisseling met 70% kunnen reduceren, wanneer ze in zuurstofarm water terechtkomen (bron: universiteit Leiden). De met vissen en water gevulde zakken worden vervolgens afgevuld met zuurstof en in kartonnen visdozen verpakt. Eenmaal op het vliegveld worden de dozen in het vrachtruim van een vliegtuig met bijvoorbeeld bestemming Nederland geladen.

Keuren op de kwekerij?

Op Schiphol worden de vissen naar het dierenhotel gebracht. Hier moet er gewacht worden op de papieren rompslomp en de keuring op ziektes. Tijdens de koi-show in Arcen hoorde ik een koi-dealer vertellen dat al z'n geïmporteerde vissen gezond binnenkwamen, want ze werden gezond verklaard door de geneeskundige dienst van Schiphol. Onzin, in de praktijk stelt zo'n keuring weinig voor. Ze maken een doos open, trekken de zak eruit en houden hem tegen het licht om de vissen te kunnen bekijken. Het enige wat ze op deze manier kunnen zien, zijn beschadigingen en misschien een paar grote parasieten. De vissen met kleine parasieten en ziekteverwekkende bacteriën komen makkelijk door de keuring heen.

Jammer, de geneeskundige dienst kan veel beter met regelmaat de viskwekers in het buitenland bezoeken en daar keuren. Dan pas zien ze wat er werkelijk aan de hand is. Bij deze periodieke controles kunnen dan een willekeurig gekozen vis worden onderzocht door een laboratorium. Ook kan men dan een sanitaire bedrijfskeuring verrichten; speciaal gericht op de hygiënische aspecten die van belang zijn voor de gezondheid van de vissen. Men zou dan een goede kwekerij een exportcertificaat kunnen geven. Zo'n certificaat staat dan garant voor de gezondheid van de vis.

Wanneer de vissen eenmaal bij de groothandel zijn aangekomen, wordt voor acclimatisering zorggedragen. Dode en zieke vissen worden verwijderd. Op bestelling worden ze na enkele weken doorgeleverd aan de detaillisten. Weer hetzelfde rijtje: inpakken, uitpakken, acclimatiseren enz., enz.

Zoals u hebt gezien, hebben de goudvissen heel wat meegemaakt en een groot aantal stress-situaties doorstaan. In het gunstigste geval worden ze door u gekocht en in een goed gefilterde vijver losgelaten. In het ergste geval komen ze in een martelkom terecht, waar ze elke dag weer een zware overlevingsstrijd moeten leveren. Ondanks alle strategieën die een goudvis hiervoor tot zijn beschikking heeft, houdt hij dit nooit lang vol. Natuurlijk zijn er handelaren die dit prachtig vinden. De dode goudvissen moeten immers vervangen worden. Maar er zijn ook handelaren, onder wie ik, die van deze praktijken balen. Ze zouden de goudvissenkom het liefst in een museum zien, ter herinnering aan de tijd waarin mensen nog niet beter wisten.

Aanmelden