Text Size

Rijping van een aquarium

Rijping van een aquarium
door Erik Lievens, clubblad Jan.'97.

Wat verstaan wij onder rijping van een aquarium en wat is het nut ervan? Met rijping van een aquarium bedoelt men de periode, die verstrijkt tussen het ogenblik dat men zijn aquarium heeft ingericht, en het moment dat zich alle nuttige en nodige bakteriën in voldoende mate hebben ontwikkeld. De soorten bakteriën die zich gedurende dit rijpingsproces ontwikkelen, moeten in een bepaalde verhouding in ons aquarium voorkomen, zoniet is er ergens een zwakke schakel in ons systeem, en het is juist deze schakel die kan zorgen voor een verstoring van ons biologisch evenwicht.

Het mag nooit de bedoeling zijn het tekort aan de ene soort bacteriën te compenseren door het overmatig laten ontwikkelen van een andere soort. Dit is totaal nutteloos en kan zelfs nadelige neveneffecten veroorzaken in onze waterhuishouding. Een goed evenwicht in onze bacteriëncultuur zal het wel en wee bepalen van onze levensgemeenschap in het aquarium. Wie het zonder deze nuttige microscopische organismen wil rooien, zal zich moeten behelpen met een massa gesofistikeerde apparaten die ons aquarium zal laten uitschijnen als een scheikundige fabriek; dat is nu juist wat wij moeten vermijden.

Welke faktoren zijn bepalend in deze kringloop?

  • Het soort water met daarin al of niet opgeloste mineralen.
  • De stofwisselingsprodukten zoals koolzuurgas, uitwerpselen, onbenut voedsel en kadavers.
  • Planten in groei of afstervend.
  • Bacterië«n die dagelijks met miljoenen ten gronde gaan.

Samen vormen deze stoffen een belangrijke belasting (vervuiling) van ons milieu. Het zijn dan nog in het algemeen organische afvalstoffen zoals koolhydraten (suikers, zetmeel), eiwitten en vetten die sterk bepalend zijn voor het al dan niet aanwezig zijn van, u weet wel: nitraat, nitriet, ammonium en ammoniak. Dit laatste element kunnen wij missen als onze belastingsbrief. Deze stoffen moeten in hun kleinste bouwstenen worden afgebroken alvorens zij door dier of plant kunnen opgenomen worden. Het hoeft niet meer gezegd: het opstarten is van primordiaal belang voor het toekomstig leven in ons aquarium.

Alvorens de vissen in hun nieuw milieu worden ondergebracht moet ons water geënt worden. Dit kan op verschillende manieren gebeuren:

1. Natuurlijke enting:

In de atmosfeer zweven steeds sporen of cysten van bacteriën die zich in een warme, vochtige en voedselrijke omgeving terug tot bacteriën ontwikkelen. Nadeel van dit proces: deze spontane rijping duurt zeer lang.

2. Geforceerde enting:

Deze vlugge methode bestaat uit het toevoegen van bakteriën afkomstig uit een ander aquarium of uit een goeddraaiend biologische filter, op voorwaarde dat er geen resten van ziektekiemen of medicijnen voorkomen.

3. Door middel van bosgrond:

In feite gaat het hier om thee van bladgrond van loofbomen. In de bodem van een loofbos vinden wij tussen het vergane blad alle mogelijke bakteriën die organische stoffen kunnen ontbinden. Wij nemen bijvoorbeeld een kilo goed vergane bladgrond van eik of berk, en roeren deze in enkele liters zout of zoet water (naargelang het aquarium). Daarna laten wij de vaste delen bezinken en gieten het heldere water in het biologische filter. Wellicht zal het water bruin kleuren ten gevolge van deze looistoffen. Dit is niet van groot belang voor mensen die van "tropenwater" houden en zelf produkten toevoegen om het water er te laten uitzien als de Rio Negro. Men mag dit proces zelfs herhalen om de bacteriënpopulatie op peil te houden. Volgens de conservator van Artis Amsterdam is deze methode veruit de beste.

4. Door bacteriëncultuur

Deze in de handel verkrijgbare gevriesdroogde bacteriën kunnen jarenlang bewaard worden. Spijtig genoeg gaat het hier slechts om twee soorten, namelijk: Nitrosomonas (ammoniaal omzetten) en Nitrobacter (omzetten van nitriet in nitraat). Over de beide soorten ga ik niet uitwijden, vermits onze vriend Stefan De Waele hier reeds een artikel heeft over geschreven in ons clubblad van Mei 1995.

Uit dit alles kan besloten worden dat elk aquarium, groot of klein, tijd nodig heeft om in een evenwichtstoestand te komen. Planten en vissen moeten zich aanpassen aan hun nieuwe omgeving. Het is van groot belang bij het opstarten van een aquarium alles te laten werken alsof er reeds vissen en planten in zijn ondergebracht. Het is niet voldoende onze bak te vullen met water, neen, onze filter, onze verlichting en onze verwarmer moeten ook reeds in werking zijn. Dit kan als leidraad dienen bij het opstarten van zoet-, brak- en zoutwateraquaria.

Aanmelden