Text Size

Biotopen bruikbaar voor Zuid-Amerikaanse cichliden

Biotopen bruikbaar in Zuidamerikaanse cichlidenaquaria
Door Johan Van Lancker, clubblad april 97

Het goed en adequaat inrichten van een onderwaterwereld voor onze geliefde vissen is niet altijd (eigenlijk is het nooit) eenvoudig. Vooral voor Zuid-Amerika is het niet altijd voor de hand liggend. In onze club zijn de afgelopen jaren reeds verschillende verslaggevingen van reislustige aquariumliefhebbers aan bod gekomen. Prachtige reisverslagen met fantastische onderwaterbeelden, maar.... spijtig genoeg zijn deze reislustigen bijna altijd liefhebbers van het Afrikaanse continent of van Midden-Amerka. Die keer dat Zuid-Amerika aan bod kwam werden er zeer mooie beelden boven het waterniveau getoond die ook al een zeer goed idee geven van wat er onder water te zien zou kunnen zijn. Echte onderwereldbeelden heb ik nog niet in grote mate kunnen proeven. Maar laten we realistisch zijn, het is niet zo eenvoudig voor een amateurfotograaf, die toch nog altijd beperkt is in tijd en financiële middelen, in een oerwoud met nog altijd moeilijk toegankelijke gebieden opnamen te maken. Ondiepe stroompjes en plassen zijn onder water zeer moeilijk in beeld te brengen, grote rivieren daarentegen bevatten niet die kleinere vissoorten die ons aquariumliefhebbers interesseren, maar voornamelijk grotere vissoorten voor compsumtie.

Wat we ons ook niet altijd realiseren is dat Zuid-Amerika een zeer groot werelddeel is, waar alle mogelijke biotopen, watersoorten op gebied van hardheid, temperatuur, en zuurtegraad bestaan. Alleen al in het Amazonegebied bestaan er een onoverzichtelijke hoeveelheid onderwaterlandschappen.

Wat ik wens duidelijk te maken en waarbij ik probeer een lans te breken, zijn de vastgeroeste denkbeelden dat er maar één Zuid-Amerikaans biotoop bestaat voor één bepaalde soort vissen. Niets is minder waar.

Maar nu meer naar de praktische kant. Ik zal proberen een aantal biotopen voor cichliden te beschrijven, maar eigenlijk is dit al absurd, alsof er in het water een grens is waar cichliden zwemmen en waar er zalmpjes zwemmen. Maar toch misschien eerst een paar algemene richtlijnen. We mogen stellen dat een Zuidamerikaans aquarium en dan meer bepaald het Amazonegebied zacht zuur water heeft met een temperatuur tussen 18 en 32 graden Celcius. Ik herhaal terug dat er uitzonderingen op bestaan. Over het algemeen staan er in het oerwoud veel planten, dus zijn er ook waterplanten in het aquarium. Echte waterplanten bestaan er niet zoveel, maar wel veel moerasplanten (bv. echinodorussoorten), omdat in het regenseizoen bijna het gehele gebied overstroomd wordt, dit kan gemakkelijk 15 m hoog zijn. Het gevolg is dat de vissen dan tussen de bomen zwemmen. Dit kan met kienhout nagebootst worden. Het Amazonegebied heeft niet alleen planten en bomen, maar er zijn ook rotsen. Plaats dan niet een steentje in het aquarium, maar probeer een rotswand of rotsformatie na te bootsen als achterwand. Maar zeker geen gestapelde wand van kleine maanstenen (kalkafgifte), zoals bruikbaar in een Malawibiotoop, maar streef ernaar een massieve wand na te bootsten. De planten in ons aquarium behoren tot hetzelfde contingent, we mengen dus geen planten van verschillende werelddelen. Een Zuidamerikaans biotoop is geen plantenbak, ik bedoel daarmee dat er geen 25 of meer soorten planten in het aquarium moeten staan. Drie zes soorten planten is ruim voldoende, maar creëer dan wel groepen planten, met bv. een grote plant als blikvanger. Een paar voorbeelden.

Biotopen

Dwergcicliden

Dwercicliden leven over het algemeen in kleine ondiepe beekjes van 10 tot 30 cm diep. Als het beekje door het dichte oerwoud vloeit is er weinig licht, de vissen zwemmen tussen en onder afgevallen bladeren en takken van de bomen. De afgevallen bladeren geven looizuur af aan het water en dit is de reden dat het water een pH van 4,5 à  5,5 heeft. Indien datzelfde beekje door een open plek van het oerwoud kabbelt, is er meer licht onder water en kunnen er naast de afgevallen bladeren en takken ook nog moerasplanten en waterplanten groeien. Dan loopt datzelfde beekje door een grote plek waar geen oerwoud is. Aangezien er geen bomen meer zijn is er zeer veel licht onder water en zijn er geen afgevallen bladeren en takken in het water, de moerasplanten en waterplanten groeien nog uitbundiger en er zal ook gras onder water te zien zijn.

Dit zijn al drie verschillende biotopen op korte afstand van elkaar voor dezelfde vissoort. Met een beetje voorstellingsvermogen is één van deze biotopen gemakkelijk te realiseren.

Aangezien de meeste soorten holenbroeders zijn, moeten zeker holen voorzien worden in de vorm van bloempotjes, kokosnootschelpen of dergelijke als broedplaats. Verder is het nodig voor de vis, referentiepunten als stenen, planten of kienhout te voorzien die hem kunnen helpen zijn territorium af te bakenen. De bodem bestaat het liefst uit zand.

Discussen en scalares

Beide diersoorten worden samen gevonden en leven door elkaar. Volwassen dieren kunnen gemakkelijk 20 cm en meer hoog worden. Dus is een aangepaste bak van 50 à 60 cm hoogte noodzakelijk. De dieren verschuilen zich soms graag tussen kienhout en langwerpige planten.

De bodem zal uit tamelijk fijn zand bestaan, dit voornamelijk voor de discus. Deze dieren zoeken hun voedsel op en in de bodem. Ze blazen in het zand om het voedsel te laten opwervelen en dan op te eten.

Er is al vermeld om planten met lange stengels te gebruiken waartussen de dieren kunnen zwemmen, ook grote planten met een breed blad (Echinodorussoorten) die ze als afzetsubstraat gebruiken bij de nakweek. Aan de oppervlakte worden er best een paar drijfplanten gehouden zoals eikenbladvaren. Op die manier wordt een schemerzone gemaakt.

De temperatuur ligt tussen 24 en 28 graden Celcius. Er wordt dikwijls beschreven discussen te houden bij 30 en 32 graden Celcius, dit omdat men vroeger waarnemingen heeft gedaan op bepaalde plaatsen in het droogseizoen bij een laagwaterstand. De temperaturen zijn in het regenseizoen lager, er worden zelfs discussen gevonden bij temperaturen van 24 °C. Ook de lichtsterkte wordt onderschat. Dikwijls ziet men op tentoonstellingen bakken waar men in de duisternis van het donkerbruine water, verlicht met een piepklein lichtje, met moeite en veel geluk tussen het kienhout een discus kan ontwaren. Dat dergelijke biotopen bestaan staat buiten kijf, maar er komen ook discussen voor in helder water in volle zonneschijn waar ze tussen planten floreren.

Grote cichliden

Er bestaan verschillende soorten grote cichliden die 35 cm en meer worden. Het zijn allen grote dieren, dus alles moet in verhouding zijn met hun afmetingen.

Om één koppel te houden, gebruik je liefst een aquarium van minstens 150x50x50 cm. De dieren verschuilen tussen en onder grote stukken kienhout. Er kunnen grote rotsen als achterwand gebruikt worden die dan als paaiplaats gebruikt worden. Stenen moeten zwaar genoeg zijn dat ze door de dieren niet kunnen verplaatst worden.

Planten zijn over het algemeen overbodig, omdat bepaalde soorten (bv. uaru) planteneters zijn, ofwel worden de planten weggewroet of vernietigd bij het zwemmen.

Middengrote cichliden Acara's

Geslacht Aequidens en Cichlasoma met een grote van 15 tot 23 cm. Ze leven in kleine rivieren, meren en poelen. Ze leven aan de oeverkant tussen wortels, afgevallen takken en bladeren. Een aquarium moet voor één koppel minstens 60x40x40 cm zijn. Er kunnen planten gebruikt worden en drijfgroen om de oevervegetatie na te bootsen. Maar er moet rekening gehouden worden met het feit dat in de broedtijd kuiltjes gegraven worden voor het jongbroed, of dat een plant vernietigd wordt als ze het zicht over het territorium belet. Ze verschuilen zich tussen kienhout en rotsen, er mogen op die manier holen gemaakt worden. Het zijn substraatbroeders, voorzie dus een paar vlakke stenen op de bodem om de eieren op af te zetten. Het zijn krachtige zwemmers, dus is er veel zwemruimte nodig. Temperatuur 24 à  25 °C is goed.

Dit geeft al een idee hoe een Zuid-Amerikaans cichlidenaquarium zou kunnen ingericht worden. Het belangrijkste is om zich te houden aan een aantal basisregels en dan zijn verbeelding de vrije loop te laten om soms tot een verrassend resultaat te komen.

Aanmelden