Text Size

Het genre Cynolebias

Het genre Cynolebias

Erik Lievens, Aquarianen Gent.

Onder de naam Cynolebias zitten in feite verschillende geslachten van Zuid-Amerikaanse killis verborgen. Zoals jullie wellicht weten van al eerder verschenen artikels behoren killis tot de zogenaamde seizoenvissen. Hun specifieke eigenschap bestaat hierin dat deze vissen enkel tijdens het regenseizoen kunnen overleven in de plassen waar ze voorkomen. Eenmaal de plassen in het zomerseizoen zijn uitgedroogd verdwijnen deze visjes spijtig genoeg naar het hiernamaals. Wanneer hun biotoop vol water staat leggen zij hun eieren af in de bodem. Deze eieren kunnen wonderlijk genoeg de droogteperiode overleven en bij het volgende regenseizoen tot ontwikkeling komen. Zo blijft het voortbestaan van de soort verzekerd.

De Cynolebias maken deel uit van de familie levendbarende Cyprinodontidae, ons wel bekend onder hun volksnaam: de killis. Zij worden een beetje beschouwd als de kozijnen van de Nothobranchius die voorkomen in het oosten en het zuiden van Afrika. Nu gaan wij het uitsluitend hebben over de familie Cynolebias. Deze vissenfamilie trekt vooral de aandacht van de aquariumliefhebber door hun voortplantingsgedrag. Hun kleurenpatroon is, in vergelijking met hun kozijnen, eerder bescheiden te noemen. Inderdaad, van de ongeveer 53 bekende soorten Cynolebias, zijn er slechts een tiental die qua kleurenpracht kunnen wedijveren met de killis van het ZuidelijkAfrikaanse halfrond. De meeste Cynolebiassoorten hebben blauwe of groene tinten. Op hun flanken zijn zij bedekt met blauwe oplichtende stippen. Kenmerkend voor deze vissenfamilie zijn de sterk ontwikkelde rug-, buik- en staartvinnen. Het zijn heel levendige vissen die in schoolverband leven en hevige strijd kunnen voeren om hun favoriete vrouwtje te bemachtigen. Het zijn ook geen visjes die zomaar in een gezelschapsaquarium kunnen gedropt worden. Door hun specifieke eigenschappen en gedragspatronen horen zij meer thuis in een specialaquarium.

De eerste beschrijving van een Cynolebiassoort werd teruggevonden in 1876 en kreeg de naam: Cynolebias porosus. Zijn uiterlijk, voornamelijk het kopgedeelte, doet ons denken aan een buldog. In het Grieks betekent Cyno: hond, vandaar. Het lichaam van deze vis is eerder samengedrukt en relatief hoog opgebouwd. Zoals bij de hele vissenfamilie het geval is, heeft hun benaming heel wat wijzigingen ondergaan. In 2001 zijn de killi's van het oude Cynolebiasgeslacht gecatalogeerd in vier nieuwe geslachten, nl.: Megalebias, Austrolebias, Simpsonichthys en Cynolebias. Het geslacht: Austrolebias is de grootste groep die vroeger behoorde bij het oude genre Cynolebias.


Zijn grootste verspreidingsgebied vindt men in het Argentijnse gedeelte van de Rio de la Plata en de kustzone van Uruguay. Daar waar de Austrolebias slechts een lengte bereikt van een vijftal cm zijn er enkele vissen behorende tot een ander geslacht die 15 cm groot worden, bv. de Megalebias prognathus. Deze reuzenvissen komen uitsluitend voor in het waterbassin van de Rio San Francisco, ten westen van Brazilië. In het ondiepe water waarin zij leven zijn ze onderhevig aan grote temperatuurschommelingen gaande van 23 tot 32 °C.

Er zijn echter ook soorten behorende tot deze groep die leven in rivieren die nooit uitdrogen. Eigenaardig genoeg leven zij niet langer dan hun soortgenoten die wel leven in rivieren die droog komen te staan in de zomer. Het is alsof ze een ingebouwde tijdsklok bezitten die hun metabolisme beveelt dat het tijd is om zich voort te planten, want het droogseizoen komt eraan.

In aquariumomstandigheden kunnen wij hun vissenleven verlengen door de temperatuur van ons water wat lager te houden. Zij hoeven geen groot aquarium te hebben, behalve natuurlijk als wij gekozen hebben voor de groter wordende soorten. Door hun natuurlijk instinct hebben zij steeds de neiging om zich voort te planten. Het volwassen paar doet dit op een zeer agressieve manier door elke indringer te verdrijven die binnen hun territorium komt. Hierom wordt er nogmaals de nadruk op gelegd om de vissen in een specialaquarium onder te brengen.

Terroriserende mannetjes hebben dan meer ruimte om hun paaiplaats af te bakenen. Weet dat mannetjes elkaar kunnen najagen tot wanneer er één de dood vindt door stress. Dit kan toch niet onze bedoeling zijn!

Killivissen vormen een heel interessante groep en zijn zeker de moeite waard om eens te houden!

Aanmelden